Köpeğim Diğer Köpeklere Neden Havlıyor ve Saldırıyor? Reaktivite Nedir?
Yürüyüş sırasında başka bir köpek gördüğünde havlayan, tasmanın ucunda ileri atılan, çekiştiren veya kontrolünü kaybediyor gibi görünen bir köpek çoğu zaman doğrudan “agresif” olarak tanımlanır. Oysa gördüğümüz davranış her zaman saldırganlık değildir.
Köpeğiniz reaktif olabilir.
Reaktivite, köpeğin belirli bir uyarana karşı normalden daha yoğun ve kontrol edilmesi zor bir tepki vermesidir. Başka bir köpek, insan, bisiklet, araç, kedi veya belirli bir ses bu tepkinin ortaya çıkmasına neden olabilir.
Özellikle başka köpeklere karşı gelişen reaktivitede havlama, ileri atılma, tasmayı çekme, dikilme veya hırlama görülebilir. Dışarıdan bakıldığında görüntü saldırganlığa benzese de davranışın altında çok farklı nedenler bulunabilir.
Reaktif Köpek Agresif Köpek Demek Değildir
Reaktivite ile agresyon aynı şey değildir.
Agresyon, karşı tarafı uzaklaştırmaya, tehdit etmeye veya fiziksel zarar vermeye yönelik davranışları içerebilir. Reaktivite ise daha geniş bir kavramdır ve çoğu zaman köpeğin yaşadığı yüksek uyarılmanın dışarıya yansımasıdır.
Örneğin başka bir köpeği gördüğünde havlayarak ona ulaşmaya çalışan bir köpek saldırmak istemiyor olabilir. Oynamak veya iletişim kurmak istediği halde tasma nedeniyle bunu yapamadığı için frustrasyon yaşayabilir.
Başka bir köpek ise korktuğu için havlayabilir. Mesafenin artmasını sağlamaya çalışıyor olabilir.
Bir başkası geçmişte yaşadığı olumsuz bir deneyim nedeniyle köpek gördüğü anda savunmaya geçebilir.
Yani dışarıdan aynı görünen davranışların altında tamamen farklı duygular ve motivasyonlar bulunabilir.
Bu nedenle yalnızca “havlıyor ve ileri atılıyor” diyerek bütün köpeklere aynı eğitim yöntemini uygulamak doğru değildir.
Köpeğim Neden Reaktif Oldu?
Reaktivitenin tek bir nedeni yoktur.
Yetersiz veya yanlış sosyalizasyon, kötü deneyimler, korku, frustrasyon, aşırı heyecan, genetik yatkınlık, sürekli yüksek uyarılma halinde yaşamak ve köpeğin bazı davranışları zaman içerisinde öğrenmiş olması reaktivitenin gelişmesinde rol oynayabilir.
Bazen sahip farkında olmadan davranışın güçlenmesine de katkıda bulunabilir.
Örneğin köpek başka bir köpek gördüğünde havlar, ileri atılır ve karşıdaki köpek uzaklaşır. Köpek zamanla “Ben böyle yaptığımda o gidiyor.” şeklinde bir ilişki öğrenebilir.
Davranış tekrarlandıkça daha hızlı ve daha güçlü ortaya çıkmaya başlayabilir.
Bu yüzden reaktivitede yalnızca görünen davranışı durdurmaya çalışmak yerine davranışın neden ortaya çıktığını anlamak gerekir.
Tasmalı Yürüyüşlerde Neden Daha Fazla Görülüyor?
Bazı köpekler serbestken diğer köpeklerle herhangi bir problem yaşamazken tasma takıldığında çok daha yoğun tepkiler gösterebilir.
Bunun önemli nedenlerinden biri tasmanın köpeğin hareket seçeneklerini sınırlandırmasıdır.
Köpek normal şartlarda yaklaşmak, uzaklaşmak, yön değiştirmek veya mesafesini ayarlamak isteyebilir. Tasmalı olduğunda ise bu seçeneklerin bir kısmını kaybeder.
Özellikle karşıdan başka bir köpek doğrudan üzerine gelirken sahibinin tasmasını kısaltması ve sürekli gergin tutması, bazı köpeklerde mevcut gerilimi daha da artırabilir.
Bu nedenle “Diğer köpeklerle serbestken iyi ama tasmalıyken çıldırıyor.” cümlesi reaktif köpek sahiplerinden oldukça sık duyulur.
Reaktif Bir Köpek
Sosyalleşmemiş midir?
Her zaman değil.
Üstelik reaktif bir köpeğin çözümü onu mümkün olduğunca fazla köpeğin arasına sokmak da değildir.
Sosyalizasyon, köpeğin karşılaştığı her insanla veya her köpekle iletişim kurması anlamına gelmez.
İyi bir sosyalizasyonun önemli parçalarından biri, köpeğin çevresindeki uyaranları fark ettiği halde onlarla sürekli etkileşime girmek zorunda olmadığını öğrenmesidir.
Başka bir köpeği görüp yoluna devam edebilmek de sosyal bir beceridir.
Hatta günlük yaşam açısından çoğu zaman her köpekle tanışmaktan çok daha değerlidir.
Havladığında Tasmasını Çekmek Çözüm mü?
Sadece havlamayı veya ileri atılmayı o anda durdurmak, problemin çözüldüğü anlamına gelmez.
Reaktivite çalışırken köpeğin hangi mesafede tepki vermeye başladığını, hangi uyaranların davranışı tetiklediğini ve tepki oluşmadan önce beden dilinde nelerin değiştiğini görmek gerekir.
Amaç köpeği sürekli uyaranlardan kaçırmak da değildir.
Doğru mesafe ve doğru çalışma planıyla köpeğe uyaranın varlığında farklı bir davranış seçebilmesi öğretilir.
Burada sahibin rolü çok önemlidir.
Köpeğin sahibine yönelmesi, iletişim kurabilmesi, tasma üzerinde kontrolünü koruyabilmesi ve dikkat dağıtıcıların bulunduğu ortamlarda sahibiyle hareket edebilmesi çalışmanın temel parçalarındandır.
Reaktivite Düzelebilir mi?
Evet. Ancak reaktivite için herkese uygulanabilecek tek bir reçete yoktur.
Öncelikle davranışın kaynağının doğru değerlendirilmesi gerekir. Korku nedeniyle tepki veren bir köpekle frustrasyon nedeniyle tepki veren bir köpeğin çalışma planı aynı olmayabilir.
Aynı şekilde köpeğin yaşı, geçmiş deneyimleri, tepki verdiği mesafe, günlük yaşamı ve davranışın ne kadar süredir tekrarlandığı da süreci etkiler.
En büyük hatalardan biri, köpek havlamaya ve ileri atılmaya başladıktan sonra müdahale etmeyi eğitimin tamamı sanmaktır.
Asıl çalışma çoğu zaman o patlama gerçekleşmeden önce başlar.
Köpeğin çevresini fark edip yine de sahibine dönebildiği, iletişim kurabildiği ve doğru davranışı seçebildiği noktayı geliştirmek gerekir.
Amaç Köpeğin Her Köpeği Sevmesi Değildir
Reaktivite eğitiminde hedef, köpeği bütün köpeklerle arkadaş yapmak değildir.
Bir köpeğin başka köpeklerle oynamak istememesi veya onlarla yakın iletişim kurmayı tercih etmemesi tek başına davranış problemi değildir.
Asıl hedef; başka bir köpeğin varlığının günlük hayatı yönetilemez hale getirmemesidir.
Köpeğiniz başka bir köpeği görebilmeli, sizinle iletişimini sürdürebilmeli ve hayatına devam edebilmelidir.
Çünkü gerçek hayatta iyi eğitim, yalnızca sakin ve dikkat dağıtıcısız bir ortamda komut yapmak değildir.
Köpeğin çevresinde başka köpekler, insanlar ve uyaranlar varken de sahibiyle uyumlu hareket edebilmesidir.
Işık Alem Dog Academy
Reaktivite çalışmalarında her köpeği kendi davranışının nedeni ve geçmişi üzerinden değerlendiriyor; yalnızca görünen tepkiyi bastırmak yerine köpek ve sahibi arasındaki iletişimi gerçek yaşam koşullarında güçlendirmeyi hedefliyoruz.
Sahip odaklı eğitim, kalıcı sonuç.
